اتاق های حسی در معابد و کلیساها

اتاق‌های حسی در معابد و کلیساها، موانع را برای عبادت‌کنندگان دارای تنوع عصبی برمی‌دارند.

مترجم: دکتر محسن محصل یزدی

برای افرادی که در پردازش ورودی‌های حسی مشکل دارند، عبادتگاه‌ها می‌توانند به‌جای مکان مقدس، محیطی پراسترس و ناآرام باشند: انفجار صدای ارگ، بخورهای معطر، دست دادن‌ها و در آغوش کشیدن‌های اجباری.

این دقیقاً همان چیزی بود که پِرسی، فرزند ۷ ساله‌ خانواده لوساردو که اوتیسم دارد، هنگام حضور در مراسم مذهبی کاتولیک در سال ۲۰۱۷ تجربه کرد. فضای باز، سروصدا و ازدحام کلیسا در بروکلین او را به شدت تحت فشار قرار می‌داد. در ابتدا زمانی که نیاز داشت حرکت کند یا ارام شود با یکی از والدینش از مراسم خارج می‌شد. اما به مرور، به‌دلیل همین موانع، خانواده به‌طور جامع از شرکت در مراسم مذهبی صرف‌نظر کردند. در ۲۰۲۴ خانواده لوساردو متوجه شدند که کلیسا اتاقی حسی با ابزارهایی مثل پتوی سنگین، بالش‌های لمسی، هدفون‌های مخصوص کم شدن صدا و دستگاه تولید صدا افتتاح کرده است. در زمان حاضر پِرسی دوباره به صندلی‌های نماز بازگشته و هر زمان نیاز باشد، از این فضا برای تنظیم حسی خود استفاده می‌کند.

در سراسر آمریکا، خانواده‌هایی مانند خانواده لوساردو که تصور می‌کردند عبادت برایشان ممکن نیست، با وجود اتاق‌های حسی، بار دیگر به اجتماعات دینی بازمی‌گردند. این فضاها اغلب در کلاس‌های بلااستفاده، انبارها یا اتاق‌های نگهداری سابق کودکان ایجاد شده‌اند. هدف این اتاق‌ها ایجاد محیطی آرام، قابل پیش‌بینی و مناسب برای تنظیم سیستم عصبی افراد است.

در کلیسای سنت جوزف، کشیش جیم وورث، این اقدام را ادامه طبیعی آموزه‌های اجتماعی کاتولیکی دانسته و معتقد است شمول و فراگیری باید با نیت واقعی همراه باشد. اتاق حسی این کلیسا، «آب‌های آرام» نام دارد که از مزمور ۲۳ کتاب مقدس الهام گرفته است: «او مرا به کنار آب‌های آرام می‌برد». این اتاق در واقع یک اتاق اعتراف بلااستفاده بود که به کمک سازمان محلی «Together We Bloom» به فضایی آرام با دیوارهای نیلی، صندلی گهواره‌ای راحت و صندلی بین‌بگ تبدیل شده است.

جِی پرکینز، که از سال ۲۰۰۹ در حوزه طراحی اتاق‌های حسی فعالیت دارد، می‌گوید اغلب والدینی که به دنبال فضایی امن برای فرزندانشان هستند، محرک اصلی این حرکت‌اند. او می‌گوید مکان‌هایی مانند کتابخانه‌ها (بیش از حد ساکت)، پارک‌ها (بیش از حد پر سر و صدا) و مراکز تفریحی (بیش از حد شلوغ) برای دخترش غیرقابل استفاده بود. کلیسای اسقفی محل زندگی‌شان نیز همین‌طور. او در سال ۲۰۱۸ شرکتی به نام «The Sensory Room» راه‌اندازی کرد که اتاق‌های حسی با دوام و حرفه‌ای طراحی می‌کند. او می‌گوید اکنون «همه‌گیر شده» و تنها در سال ۲۰۲۳ حدود ۸۰ اتاق حسی ساخته‌اند.

یکی از این پروژه‌ها، ساخت اتاق حسی در کلیسای انجیلی «Encounter Church» در تگزاس بود که دارای پنل‌های لمسی، لوله‌های حبابی، سقف ستاره‌ای با شهاب‌سنگ دیجیتال و طراحی مفصلاً تعاملی است. کشیش کریس باینیون می‌گوید ایده ساخت این فضا را در دوران دعا و روزه‌داری از سوی روح‌القدس دریافت کرده است.

در سایر مذاهب نیز چنین اقداماتی دیده می‌شود. کنیسه اصلاح‌طلب «Emanu-El» در آتلانتا، دو اتاق را برای این منظور بازطراحی کرده است. یکی از این اتاق‌ها، «پناهگاه شالوم» نام دارد که مجهز به اسباب‌بازی‌های لمسی، صندلی‌های بین‌بگ و هدفون است. اتاق دوم، برای کودکان دارای اختلالات عصبی در کلاس‌های مذهبی یا مراسمی مانند جشن پوریم طراحی شده است.

ربکا بارلو، متخصص منطقه‌ای معلولیت در کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخرالزمان، می‌گوید: «ایجاد اتاق های حسی فقط یکی از اقدامات مهم برای بهبود در دسترس‌پذیر بودن است.» او تأکید دارد که باید نیازهای خانواده‌های دارای فرزندان غیرعادی را از خودشان پرسید و بر پایه آن برنامه‌ریزی کرد. او در ادامه داوطلبانی را برای همراهی با هر کودک به صورت یک‌به‌یک آموزش داد و کلیسا را با مفاهیم و مهارت‌های تعامل با معلولیت آشنا کرد.